Bể phốt có nổ không? Thoạt nghe qua có vẻ hơi khó tin nhưng trên thực tế đã ghi nhận không ít các trường hợp công trình này phát nổ gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản, thậm chí là cả tính mạng. Nhiều người vẫn chủ quan, cho rằng bể phốt chỉ là khu vực chứa chất thải và không thể nào xảy ra sự cố nghiêm trọng được. Tuy nhiên nếu không được thiết lập hay lắp đặt, bảo trì đúng cách thì nó hoàn toàn có thể trở thành “quả bom hẹn giờ” ngay trong nhà bạn. Vậy nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này là gì và cách phòng tránh ra sao? Hãy cùng Hutbephot686 đi tìm hiểu chi tiết qua nội dung bài viết dưới đây nhé!
Bể phốt là gì và cơ chế hoạt động của nó?
Bể phốt hay còn được gọi là bể tự hoại, một hệ thống xử lý chất thải sinh hoạt tại chỗ hay được sử dụng phổ biến trong các hộ gia đình và công trình nhỏ khi không có kết nối với hệ thống thoát nước công cộng. Cơ chế hoạt động của bể dựa trên 3 quá trình chính đó là lắng, phân hủy yếm khí và lọc.
Theo đó khi chất thải sinh hoạt từ nước thải nhà vệ sinh, nhà tắm, bồn rửa,… chảy vào bể phốt, chúng được giữ lại một khoảng thời gian nhất định đủ để các chất rắn nặng hơn lắng xuống đáy bể tạo thành lớp bùn. Những chất nhẹ hơn như dầu mỡ nổi lên trên tạo thành lớp váng. Còn phần nước thải đã tách các chất rắn sẽ tiếp tục chảy ra khỏi bể theo hệ thống thoát nước.
Giải đáp: Bể phốt có nổ không?
Vậy bể phốt có nổ không? Câu trả lời là CÓ. Tuy nó không quá phổ biến, nhưng trên thực tế đã có nhiều trường hợp ghi nhận bể phốt phát nổ ở cả Việt Nam và trên thế giới. Từ đó gây ra hậu quả nghiêm trọng cả về người và tài sản.
Nguyên nhân chính liên quan đến sự tích tụ của các loại khí dễ cháy như metan và hydro sunfua. Một khi lượng khí này tích tụ đến một nồng độ đủ lớn và gặp phải nguồn nhiệt hay tia lửa thì có thể bốc cháy và hình thành vụ nổ. Tình trạng này đặc biệt nguy hiểm bởi có thể gây ra thương vong cho người vận hành, cấu trúc công trình và những người xung quanh.
Cơ chế phát sinh khí dễ cháy trong bể phốt
Chính quá trình phân hủy yếm khí diễn ra trong bể phốt là nguyên nhân hình thành các loại khí cơ bản sau:
- Khí metan CH₄: Đây là khí không màu và không mùi, được tạo ra khi vi khuẩn phân hủy chất hữu cơ trong môi trường thiếu oxy. Đặc biệt metan cực dễ cháy nổ nếu đạt nồng độ từ 5 – 15% trong không khí
- Khí Hydro Sunfua – H₂S: Loại khí này có mùi trứng thối đặc trưng, vừa độc hại vừa có khả năng hình thành cháy nổ trong một số điều kiện nhất định
- Các khí khác: Bên cạnh đó, quá trình này có phát sinh ra các khí khác như CO₂ và amoniac
Nếu như hệ thống bể phốt mà không được thông khí tốt, những loại khí này tích tụ dần theo thời gian. Đáng chú ý, nguy cơ này đặc biệt cao tại các bể phốt lâu năm không được thông hút hay có lối thoát khí bị tắc nghẽn.
Một số vụ nổ bể phốt thực tế đã xảy ra
Dưới đây là một vài sự cố điển hình minh chứng rõ ràng cho mối nguy hiểm từ bể phốt:
- Nổ bể phốt tại Indonesia: Năm 2019, một người thợ vệ sinh đã tử vong tại chỗ, chủ nhà bị thương nặng sau khi người thợ này đốt giấy báo rồi thả vào bể phốt để kiểm tra. Nguyên nhân được xác định là do khí metan tích tụ gần 1 thập kỷ trong bể gặp lửa và phát nổ dữ dội
- Nổ xe hút bể phốt tại Moskva: Một xe hút bể phốt bất ngờ phát nổ khi đang lưu thông, khiến cho chất thải bắn tung tóe ra đường. Vụ nổ này có nguyên nhân do khí dễ cháy tích tụ trong bồn chứa nhưng không được xử lý đúng cách
- Nổ do đổ hóa chất hoặc đốt pháo: Tại Trung Quốc cũng đã có khá nhiều vụ nổ xảy ra khi trẻ em đốt pháo hay người dân đổ hóa chất mạng xuống dưới hầm cầu. Những hành động này gây nên phản ứng hóa học, phát sinh khí độc và làm tăng áp suất đột ngột dẫn đến cháy nổ
Cách phòng tránh bể phốt nổ và hướng xử lý an toàn
Để đảm bảo an toàn về con người lẫn cấu trúc công trình bể phốt, gia chủ cần thực hiện ngay các biện pháp phòng ngừa hiệu quả sau đây:
Với hộ gia đình, công trình dân dụng
- Thiết kế bể phốt đúng tiêu chuẩn, có ống thông hơi bể phốt và đảm bảo khí được thoát ra ngoài trời, tránh việc bị tích tụ
- Tùy vào quy mô sử dụng nhiều hay ít, nên triển khai thông tắc bể phốt định kỳ 3 – 5 năm/lần nhằm hạn chế nguy cơ tích tụ khí
- Không đốt giấy, pháo, ném tàn thuốc hay bất kỳ một vật dụng dễ cháy nào vào bể phốt hoặc miệng cống
- Tránh sử dụng các loại nước hay bột thông cống có chứa axit hay các chất oxy hóa mạnh đổ trực tiếp vào bể phốt
- Thường xuyên kiểm tra và bảo dưỡng bể phốt định kỳ, đảm bảo lối thoát khí không tắc nghẽn, nắp bể phốt chắc chắn, không rò rỉ. Nếu bạn đang ở Hà Nội, hãy cân nhắc sử dụng dịch vụ hút bể phốt Hà Nội chuyên nghiệp để loại bỏ chất thải tích tụ và giảm lượng khí độc hại
Với dịch vụ hút bể phốt
- Sử dụng các thiết bị chuyên dụng để đo khí metan, hydro sunfua trước khi thông hút
- Chỉ hút đúng và đủ dung tích quy định của xe bồn. Đồng thời trang bị đầy đủ các kiến thức liên quan đến nguy cơ cháy nổ và hướng xử lý sự cố an toàn cho nhân viên
- Thường xuyên kiểm tra bồn chứa, hệ thống van, lỗ thoát khí và các mối hàn của xe
Khi xảy ra sự cố cháy nổ
- Nhanh chóng di tản người khỏi khu vực nguy hiểm ngay lập tức
- Gọi lực lượng cứu hỏa và đội ngũ y tế kịp thời
- Tuyệt đối không được tự ý tiếp cận và xử lý nếu như không có chuyên môn nghiệp vụ
Như vậy bể phốt có nổ không là câu hỏi tưởng chừng như đơn giản nhưng lại ẩn chứa khá nhiều rủi ro nếu không được quan tâm đúng lúc. Do đó hãy luôn chủ động kiểm tra và thực hiện bảo dưỡng định kỳ nhằm đảm bảo an toàn cho cả gia đình bạn nhé!
